Assertiviteit - Grenzen stellen
Positief communiceren ook in een lastig gesprek
6 minuten leestijd
Ontdek hoe je positief kunt communiceren voor een betere relatie en meer invloed
Sommige gesprekken verlopen moeiteloos. Je begrijpt elkaar, vult aan, en er ontstaat iets constructiefs. Je voelt dat jullie met elkaar positief communiceren en dat geeft energie.
Andere gesprekken lopen stroef, vooral als emoties oplopen of als jij of je gesprekspartner zich niet gehoord voelen. Voor je het weet, klinkt er onderlinge irritatie of boosheid in het gesprek en is de sfeer weg.
Wat is positief communiceren?
Positief communiceren betekent niet dat je altijd vriendelijk of voorzichtig moet zijn. Je kunt nog steeds je mening geven, je ideeën en wensen. Het gaat erom hoe je iets zegt, met welke intentie en of je de verbinding behoudt, ook als je het ergens niet mee eens bent.
Als coach hoor ik vaak: “Ik wil duidelijk zijn, maar niet bot.” Of: “Ik wil grenzen stellen, zonder dat het afstand schept.” Dat is precies waar positief communiceren over gaat: duidelijk zijn, met respect voor de ander én voor jezelf.
De voordelen van positief communiceren
Positief communiceren heeft directe invloed op de sfeer, samenwerking en resultaten.
- Je voorkomt misverstanden, omdat je helder en rustig blijft.
- Je vergroot je invloed: mensen luisteren beter als ze zich niet aangevallen voelen.
- Je vermindert stress, bij jezelf én bij de ander.
- En misschien wel het belangrijkste: je schept een sfeer van vertrouwen.
Wie positief communiceert, krijgt vaak sneller iets voor elkaar, zonder te duwen. Het gesprek wordt opener, effectiever en lichter.
1. Positief ‘nee’ zeggen
Veel mensen vinden ‘nee’ zeggen lastig, zeker als ze anderen niet willen teleurstellen. Maar een positief ‘nee’ is geen persoonlijke afwijzing van de ander, je geeft vriendelijk en helder aan wat je wel en niet kunt.
Een positief ‘nee’ begint met erkenning: “Ik snap dat het fijn zou zijn als ik dit kon doen…”
Daarna geef je je eigen grens aan: “…ik heb echter nu te veel op mijn bord. Dat lukt helaas niet.”
Je hoeft geen lange uitleg te geven. Een kort en oprecht antwoord is vaak het krachtigst. Als je wilt, kun je een alternatieve oplossing bieden: “Wat ik wél kan doen, is volgende week even meedenken over de planning.”
Zo zeg je ‘nee’, zonder de relatie te schaden. Sterker nog, het maakt je betrouwbaar.
2. Positief je mening geven
Een mening uitspreken kan snel overkomen als kritiek, zeker als iemand het anders ziet. Ook hier is het belangrijk dat je eerst de mening van de ander erkent voordat je je eigen perspectief verwoordt.
“Ik begrijp waarom jullie het zo aanpakken. Tegelijk zie ik dat het in de praktijk soms onduidelijkheid oplevert. Wat denken jullie ervan om het anders te proberen?”
Je maakt ruimte voor dialoog in plaats van discussie. En als er irritatie meespeelt, helpt het om even te vertragen. Richt je eerst op je ademhaling en vraag je jezelf dan af: Wat wil ik dat de ander na dit gesprek voelt?
Als het antwoord is gehoord en serieus genomen voelen, dan is de kans groot dat je toon en woorden vanzelf mee veranderen.
3. Positief feedback geven
Feedback geven is vaak spannend. En daarom laten mensen het na, maar de frustratie blijft.
Toch kun je het verschil maken tussen vanuit irritatie communiceren en positief communiceren en daarmee je eigen drempel verlagen.
Communiceren vanuit irritatie gaat bijvoorbeeld zo: “Waarom doe je dat nou weer zo?”Positief communiceren draait om intentie: je wilt iets verbeteren, niet iemand afwijzen.
Je kunt daarom de drie G’s gebruiken: gedrag, gevolg, gevoel.
“Toen je het rapport niet deelde (gedrag), liep ik belangrijke informatie mis (gevolg). Dat frustreerde me, omdat ik daardoor mijn werk niet goed kon doen (gevoel).” En voeg er iets constructiefs aan toe: “Zullen we afspreken dat we elkaar voortaan cc’en op dit soort stukken?”
Zo blijf je dicht bij jezelf, en geef je de ander de kans om te leren, zonder dat het gesprek defensief wordt.
4. Positief reageren op irritatie van de ander
Soms krijg je zelf te maken met iemand die vanuit irritatie communiceert. De kunst is om niet direct in de tegenreactie te schieten.
Adem eerst in en uit. Het maakt je rustiger. Luister eerst en erken het gevoel:
“Ik hoor dat je echt baalt van hoe dit is gelopen.”
Pas daarna komt jouw kant van het verhaal.Je hoeft geen gelijk te halen; je wilt begrip en rust herstellen.Door de emotie niet te negeren, maar te erkennen, zakt de spanning vaak vanzelf.
5. Kleine woorden, groot verschil
Woorden kleuren gesprekken.Vergelijk:
- “Je hebt dat verkeerd gedaan” met “Zullen we even kijken hoe het anders kan?”
- “Ik heb er geen tijd voor” met “Ik wil het goed doen, maar ik red het nu niet.”
- “Waarom doe je zo?” met “Hoe kun je het de volgende keer anders doen?”
- “Je moet dit rapport nu af maken.” Met “Ik wil graag het rapport vandaag ontvangen. Lukt dat?”
Kleine aanpassingen, groot effect. Je vergroot de kans dat iemand open blijft luisteren.
Positief Communiceren, wil je dat ook leren?
Positief communiceren is geen kunstje, maar een bewuste keuze. Het vraagt aandacht en wat oefening.
Je hoeft niet altijd perfect te reageren, het gaat erom dat je met begrip voor de ander, rustig, helder en duidelijk in het gesprek blijft, ook als het schuurt.
Wil je leren om ook positief te communiceren voor betere relaties en meer invloed?
Wil je beter leren omgaan met lastige gesprekken of merk je dat je snel vanuit irritatie of boosheid communiceert?
Of je nu in Leiden woont of verder weg: als coach help ik je graag om met meer rust, helderheid en invloed te communiceren. In mijn praktijk of via online coaching, op een manier die bij jou past.
Denk je dat iemand anders baat heeft bij deze column over hoe je positief communiceren kunt leren? Dan zou ik het fijn vinden als je de link doorstuurt.
Contact coaching
Wil je ook ontdekken hoe jij kunt leren positief te communiceren op een manier die bij jou past? Neem contact met me op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
